Jak powstał teatr? Historia.

Wciąż jedną z najbardziej popularnych form rozrywki i pielęgnacji swojego życia kulturalnego jest wizyta w teatrze. Ludzie od wieków cieszą się dramatami, komediami i innymi formami sztuki i rozrywki, które rozgrywają się na teatralnych deskachW czym możemy doszukać się początków tej tradycji i jak wyglądały początki organizowania artystycznych spektakli?

Obecność teatru wydawała się mieć miejsce we wszystkich starożytnych kulturach w jakiejś formie, gdyż to co możemy nazwać elementami teatralnymi były w nich obecne w ich różnych dziedzinach. Parady, tańce, nabożeństwa religijne i rytuały wielu starożytnych ludów były bez wątpienia widowiskiem kulturowym, jednak pozbawionym tych elementów sztuki, które zbudowały współczesne pojęcie teatru, którego korzenie są umiejscowione w starożytnej Grecji w VI wieku p.n.e.

Początków teatru greckiego możemy doszukiwać się w biesiadach wyznawców Dionizosa, boga wina, dzikiej natury i płodności. Za przykładem szczególnych zainteresowań boga, ceremonie na jego cześć były ekscytującymi wydarzeniami. Wyznawczynie Dionizosa tańczyły do szaleństwa, nosząc długie symbole falliczne i pożerając surowe mięso zwierząt ofiarnych. Dionizje z czasem rozwijają także bardziej zorganizowane formy kultury takie jak śpiew chóralny. Kapłan Dionizosa, imieniem Tespis, wprowadził nowy element, który zdecydowanie można uznać za narodziny teatru. Był nim poetycki dialog z chórem, który samodzielnie odgrywał. W ten sposób Tespis stał pierwszym aktorem i twórcą pierwszej sztuki teatralnej.

Według greckiej kroniki pochodzącej III wieku p.n.e. Tespis był także pierwszym laureatem nagrody teatralnej zdobytej w konkursie na tragedię, który miał miejsce w Atenach w 534 r. p.n.e.

Konkursy teatralne były stałym elementem dorocznego festiwalu ku czci Dionizosa, który odbywał się przez cztery dni każdej wiosny i nazywany był Dionizjami Miejskimi (Wielkimi). Do rywalizacji wybierano czterech autorów. Każdy z nich musi napisać po trzy tragedie i jedną satyrę (rozrywkową sztukę poświęconą płodności, której elementami były postacie z orszaku Dionizosa). Przedstawienie sztuk każdego z autorów trwało cały dzień, przed licznie zgromadzonymi w świętującymi obywatelami, siedzącymi na zboczu ateńskiego wzgórza. Głównym elementem sceny była okrągła przestrzeń, na której tańczył i śpiewał chór. Na koniec festiwalu wyłaniany jest zwycięzca.

Niestety jedynie niewielka liczba tragedii przetrwała do dzisiejszych czasów jako pełne teksty z dorocznych konkursów w Atenach, ale są wśród nich znajdują się dzieła kilku genialnych dramaturgów. Najwcześniejsze z nich zostały napisane przez Ajschylosa. Ten dodaje do spektaklu drugiego aktora, co zwiększa potencjał dramaturgiczny. Jeszcze jedną z jego innowacji było także napisanie trzech tragedii na jeden temat, funkcjonujących jako trylogia. Szczęśliwym zbiegiem okoliczności trzy z siedmiu sztuk Ajschylosa, które zachowały się do dziś są jej elementami.

Innym autorem, który mocno wpłynął na kształt teatru był Sofokles, który odnosi swoje pierwsze zwycięstwo w konkursie w 468 r. p.n.e., pokonując tym samym Ajschylosa. Podczas gdy ten miał tendencję do opisywania wielkimi tematów publicznych, tragiczne dylematy Sofoklesa dotyczyły bardziej osobistych poziomów. Jego sztuki stały się bardziej złożone, a osobiste interakcje między postaciami zaczęły być centralnym punktem dramatu.